Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης, της COVID-19, του έρπητα ζωστήρα και του RSV μπορεί να προσφέρει πρόσθετα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία, ιδιαίτερα σε ανθρώπους με καρδιοπάθεια. Τι δείχνουν οι έρευνες.
Όταν εμβολιαζόμαστε, συνήθως σκεφτόμαστε την προστασία από μια λοίμωξη και τις επιπλοκές της. Νέες μελέτες, όμως, αναδεικνύουν ένα ακόμη όφελος: ορισμένα εμβόλια μπορούν να συμβάλουν και στην προστασία της καρδιάς. Η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία και το Αμερικανικό Κολέγιο Καρδιολογίας υπογραμμίζουν πλέον τη σημασία του εμβολιασμού στην καρδιαγγειακή πρόληψη, κυρίως για ασθενείς με στεφανιαία νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια.
Οι λοιμώξεις αυξάνουν τις απαιτήσεις του οργανισμού και προκαλούν φλεγμονή, η οποία μπορεί να αποσταθεροποιήσει τις αθηρωματικές πλάκες στις αρτηρίες, ευνοώντας ένα έμφραγμα ή εγκεφαλικό. Μπορούν επίσης να επιδεινώσουν προϋπάρχουσα καρδιακή ανεπάρκεια. Η ισχύς των στοιχείων για την προστατευτική δράση του εμβολιασμού διαφέρει, ωστόσο, ανάλογα με το εμβόλιο.
Εμβόλια που αυξάνουν την καρδιαγγειακή προστασία
Έρπης ζωστήρας: Νέα στοιχεία για πιθανό καρδιαγγειακό όφελος
Ο έρπης ζωστήρας προκαλείται από την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμευλογιάς και συνήθως εκδηλώνεται με επώδυνο εξάνθημα. Η φλεγμονή που συνοδεύει τη λοίμωξη αποτελεί έναν πιθανό μηχανισμό σύνδεσής της με καρδιαγγειακές επιπλοκές.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Medicine στις 26 Αυγούστου 2026 συνέκρινε ενήλικες ηλικίας 60 ετών και άνω που είχαν λάβει το νεότερο ανασυνδυασμένο εμβόλιο με ανθρώπους που είχαν εμβολιαστεί με το παλαιότερο, ζωντανό εξασθενημένο εμβόλιο. Στην επταετή παρακολούθηση, το νεότερο εμβόλιο συσχετίστηκε με χαμηλότερη επιβάρυνση από ισχαιμική καρδιοπάθεια και καρδιακή ανεπάρκεια.
Ωστόσο καθώς μιλάμε για μελέτη και όχι δεδομένα αληθινής ζωής, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται κλινικές δοκιμές για να διερευνηθεί περαιτέρω η πιθανή καρδιοπροστατευτική δράση.
Γρίπη: Η ισχυρότερη τεκμηρίωση για την προστασία της καρδιάς
Η γρίπη μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά το καρδιαγγειακό σύστημα. Μελέτη στο New England Journal of Medicine το 2018 διαπίστωσε ότι οι νοσηλείες για οξύ έμφραγμα ήταν περίπου εξαπλάσιες την πρώτη εβδομάδα μετά από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη, σε σύγκριση με τις περιόδους αναφοράς.
Υπάρχουν επίσης δεδομένα από τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή για το όφελος του εμβολίου. Στη μελέτη IAMI, που δημοσιεύτηκε στο Circulation το 2021, ασθενείς, σχεδόν όλοι με πρόσφατο έμφραγμα, έλαβαν αντιγριπικό εμβόλιο ή εικονικό φάρμακο. Μέσα σε έναν χρόνο, το σύνθετο καταληκτικό σημείο θανάτου, νέου εμφράγματος ή θρόμβωσης στεντ καταγράφηκε στο 5,3% των εμβολιασμένων έναντι 7,2% στην ομάδα ελέγχου.
Ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ανθρώπους με καρδιοπάθεια, καθώς και για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ενηλίκους.
COVID-19: Επιπτώσεις που μπορεί να επιμένουν μετά τη λοίμωξη
Η COVID-19 έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού, αρρυθμιών και φλεγμονής στην καρδιά. Οι άνθρωποι με καρδιακή ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσο ή μυοκαρδιοπάθεια διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της εμβολιαστικής προστασίας τους.
Η μελέτη CARTESIAN, που δημοσιεύτηκε στο European Heart Journal το 2025, σε 2.390 συμμετέχοντες, συνέδεσε προηγούμενη λοίμωξη με μεγαλύτερη αρτηριακή δυσκαμψία, ένδειξη επιταχυνόμενης αγγειακής γήρανσης. Η συσχέτιση ήταν εντονότερη στις γυναίκες. Τα ευρήματα αναδεικνύουν πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις της λοίμωξης, με τους ερευνητές να ζητούν περαιτέρω διερεύνηση.
RSV: Σοβαρός κίνδυνος και για τους μεγαλύτερους ενηλίκους
Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός, γνωστός ως RSV, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσο στους ηλικιωμένους και να επιδεινώσει καρδιοπάθειες.
Σε μελέτη του JAMA Internal Medicine το 2024, η οποία περιέλαβε 6.248 νοσηλευόμενους ασθενείς ηλικίας τουλάχιστον 50 ετών, το εκτιμώμενο ποσοστό οξέων καρδιακών συμβαμάτων έφτασε το 22,4%, συχνότερα με τη μορφή οξείας καρδιακής ανεπάρκειας. Οι ασθενείς με καρδιακό συμβάν είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο εισαγωγής σε ΜΕΘ και ενδονοσοκομειακού θανάτου. Τα ποσοστά αφορούν νοσηλευόμενους, όχι το σύνολο όσων μολύνονται.
Το Αμερικανικό Κολέγιο Καρδιολογίας περιλαμβάνει τον εμβολιασμό κατά του RSV στις συστάσεις του για την προστασία ασθενών με καρδιοπάθεια που πληρούν τις σχετικές ενδείξεις.
Μπορεί ένα εμβόλιο να μας εξασφαλίσει καλή υγεία; Όχι, ο εμβολιασμός δεν αποκλείει κάθε λοίμωξη, μπορεί όμως να περιορίσει τη σοβαρότητα της νόσου και τις επιπλοκές της. Και δεν ξεχνάμε πως για εξατομικευμένες πληροφορίες και συμβουλές, ο μόνος που μπορεί να τα προσφέρει με ασφάλεια είναι ο γιατρός που μας παρακολουθεί και γνωρίζει το ιστορικό μας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η γρίπη πέρασε το επιδημικό κατώφλι – Οι συστάσεις παιδιά, ευπαθείς ομάδες και ηλικιωμένους
