Γράφει η Σοφία Φίνου, Παιδίατρος – IBCLC (Διεθνώς Πιστοποιημένη Σύμβουλος Γαλουχίας), Πρόεδρος Ένωσης Παιδιάτρων Ιδιωτικού Τομέα Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων, Μέλος του ΔΣ της ΠΟΕΜ (Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων)
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης που διαθέτουμε απέναντι στην εποχική γρίπη και στις επιπλοκές της. Ωστόσο, πολλοί γονείς εξακολουθούν να έχουν απορίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και την αναγκαιότητά του. Ας απαντήσουμε τις συχνότερες από αυτές, (με βάση τις συστάσεις διεθνών επιστημονικών οργανισμών και υγειονομικών αρχών) [1,2,3].
Οι πιο συχνές ερωτήσεις στον παιδίατρο για το εμβόλιο της γρίπης
1. Χρειάζεται πραγματικά το παιδί μου αντιγριπικό εμβόλιο κάθε χρόνο;
Ναι. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν τον ετήσιο αντιγριπικό εμβολιασμό για όλα τα παιδιά ηλικίας 6 μηνών και άνω, εκτός ελάχιστων περιπτώσεων όπου υπάρχουν συγκεκριμένες ιατρικές αντενδείξεις [2,4,5].
2. Μήπως δεν χρειάζεται να ανησυχούμε και τόσο πολύ για τη γρίπη;
Λάθος! Η γρίπη δεν είναι απλώς ένα κοινό κρυολόγημα. Μπορεί να προκαλέσει υψηλό πυρετό, έντονη κακουχία, μυαλγίες και σοβαρές επιπλοκές όπως πνευμονία, αφυδάτωση ή επιδείνωση χρόνιων νοσημάτων [2,3]. Κάθε χρόνο, παιδιά νοσηλεύονται λόγω επιπλοκών της γρίπης, ενώ ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για παιδιά κάτω των 5 ετών και ιδίως κάτω των 2 ετών [2,5].
3. Μήπως το αντιγριπικό εμβόλιο καθαυτό προκαλεί γρίπη;
Λάθος! Τα αντιγριπικά εμβόλια περιέχουν αδρανοποιημένους ιούς ή τμήματα αυτών και δεν μπορούν να προκαλέσουν γρίπη [8]. Αν μετά τον εμβολιασμό εμφανιστούν ήπια συμπτώματα, όπως χαμηλός πυρετός ή δυσφορία, αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός ανταποκρίνεται παράγοντας αντισώματα και όχι ότι νοσεί από γρίπη [8].
4. Πόσο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο;
Η αποτελεσματικότητα του αντιγριπικού εμβολίου διαφέρει κάθε χρονιά, αφού εξαρτάται από το αν τα στελέχη του εμβολίου «συμφωνούν» με τα στελέχη που κυκλοφορούν στην κοινότητα [1,6]. Όμως, είναι αποδεδειγμένο ότι μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο νόσησης και την βαρύτητά της, αν αυτή προκύψει. Άρα λιγότερες ιατρικές επισκέψεις, λιγότερες νοσηλείες και λιγότερες σοβαρές επιπλοκές [4,6].
5. Είναι ασφαλές για τα παιδιά;
Ναι. Το αντιγριπικό εμβόλιο χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες και η ασφάλειά του παρακολουθείται συνεχώς από τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές [3,7]. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιες και παροδικές, όπως πόνος ή ερεθισμός στο σημείο της ένεσης, χαμηλός πυρετός ή κόπωση για μία έως δύο ημέρες [8]. Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες σπάνια εμφανίζονται [7].
6. Πότε πρέπει να γίνεται ο εμβολιασμός;
Ο εμβολιασμός έχει νόημα να ολοκληρώνεται πριν από την έναρξη της περιόδου έξαρσης της γρίπης, ώστε να προλάβει να παραχθεί επαρκής αντισωματικός τίτλος, πράγμα που απαιτεί περίπου δύο εβδομάδες μετά τον εμβολιασμό[4,8]. Στη χώρα μας αυτή η περίοδος είναι συνήθως από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάρτιο αλλά αυτό φαίνεται να αλλάζει τα τελευταία χρόνια με έναρξη αρκετά πιο νωρίς.
7. Ποιο είναι το εμβολιαστικό σχήμα;
Για τα παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά, απαιτούνται 2 δόσεις του εμβολίου με ελάχιστο μεσοδιάστημα ενός μηνός μεταξύ των δύο δόσεων. Στα παιδιά που έχουν εμβολιαστεί και στο παρελθόν, αρκεί μόνο μια δόση του αντιγριπικού εμβολίου
8. Γιατί πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο;
Οι ιοί της γρίπης μεταλλάσσονται συχνά και τα στελέχη της μπορεί να διαφέρουν κάθε χρόνο [1,3]. Γι αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναθεωρεί σε ετήσια βάση τη σύνθεση των αντιγριπικών εμβολίων ώστε αυτά να ανταποκρίνονται στα στελέχη που θεωρείται ότι μπορεί να είναι πιο «επικίνδυνα» για σοβαρές επιδημίες [1]. Άρα, ο ετήσιος επανεμβολιασμός είναι η πιο σωστή πρακτική για την επιθυμητή προστασία [1,4].
9. Τα παιδιά με χρόνια νοσήματα χρειάζονται περισσότερο τον εμβολιασμό;
Σωστά. Παιδιά με άσθμα, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιαγγειακές παθήσεις, νευρολογικά νοσήματα ή άλλες χρόνιες καταστάσεις κινδυνεύουν από σοβαρές επιπλοκές αν νοσήσουν από γρίπη [2,3]. Στα παιδιά αυτά, ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς συμβάλλει στη μείωση των νοσηλειών και των σοβαρών εκβάσεων [2,5].
10. Αφού το παιδί μου είναι υγιές, γιατί να εμβολιαστεί;
Όλα τα παιδιά μπορεί να νοσήσουν από γρίπη, με απρόβλεπτη βαρύτητα, ή να μεταδώσουν τον ιό σε άλλα ευάλωτα άτομα στα περιβάλλοντα που κινούνται (βρέφη, έγκυες γυναίκες, ηλικιωμένοι, άτομα με υποκείμενα νοσήματα) [2,5]. Ο εμβολιασμός δεν προστατεύει μόνο το παιδί αλλά μειώνει και τη διασπορά της γρίπης στην οικογένεια, το σχολείο και την κοινότητα [2,5].
11. Μπορεί το αντιγριπικό εμβόλιο να χορηγηθεί μαζί με άλλα εμβόλια;
Ναι. Το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα με κάποια άλλα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο από τον παιδίατρο, χωρίς να επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα των εμβολίων [4, 7].
Συμπερασματικά λοιπόν, ο αντιγριπικός εμβολιασμός είναι ασφαλής και αποτελεσματικός για την προστασία των παιδιών από την εποχική γρίπη και τις σοβαρές επιπλοκές της. Η σωστή ενημέρωση των γονέων μετά από συζήτηση με τον παιδίατρο, που γνωρίζει το ιστορικό του παιδιού και της οικογένειάς του, μπορούν να συμβάλουν στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων με σκοπό την υγεία όλων [2,4,5].
Με την ευγενική υποστήριξη της AstraZeneca.
References
[1] World Health Organization (WHO). Global Influenza Programme – Recommendations for Influenza Vaccine Composition. Available at: https://www.who.int/teams/global-influenza-programme/vaccines/who-recommendations
[2] Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Flu and Children. Updated June 16, 2026. Available at: https://www.cdc.gov/flu/highrisk/children.html
[3] World Health Organization (WHO). Immunization, Vaccines and Biologicals – Seasonal Influenza. Available at: https://www.who.int/teams/immunization-vaccines-and-biologicals/diseases/seasonal-influenza
[4] Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Who Needs a Flu Vaccine. Updated September 18, 2025. Available at: https://www.cdc.gov/flu/vaccines/vaccinations.html
[5] American Academy of Pediatrics (AAP). Recommendations for Prevention and Control of Influenza in Children, 2025–2026. Pediatrics. 2025. Available at: https://publications.aap.org/pediatrics/article/156/6/e2025073620/202845/Recommendations-for-Prevention-and-Control-of
[6] Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Benefits of Flu Vaccination. Updated May 28, 2026. Available at: https://www.cdc.gov/flu-vaccines-work/benefits/index.html
[7] Association of Immunization Managers. Communicating the Benefits of Influenza Vaccination. 2025. Available at: https://www.immunizationmanagers.org/content/uploads/2025/09/P3115-Communicating_Benefits_Flu_Vac_9-4-25.pdf
[8] Mayo Clinic. Flu Shots for Kids: Does My Child Need a Flu Shot? Updated June 20, 2024. Available at: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/expert-answers/flu-shots/faq-20058448
