Νέα δεδομένα για τις στοχευμένες θεραπείες και τα υπό μελέτη φάρμακα δημιουργούν προοπτικές για ασθενείς με προχωρημένες και επιθετικές μορφές καρκίνου του θυρεοειδούς.
Σημαντικές εξελίξεις στην αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παθολογικής Ογκολογίας (ESMO 2026), που πραγματοποιήθηκε στη Μαδρίτη. Δύο μελέτες αναδεικνύουν τις δυνατότητες της σύγχρονης ογκολογίας, με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα για μια ήδη εγκεκριμένη στοχευμένη θεραπεία και νέα ερευνητικά δεδομένα για τις πιο επιθετικές μορφές της νόσου.
Το πιο σημαντικό εύρημα αφορά ασθενείς με προχωρημένο μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς που φέρει μετάλλαξη στο γονίδιο RET. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα αποτελέσματα διεθνούς μελέτης, το 92% των ασθενών που έλαβαν τη στοχευμένη θεραπεία selpercatinib ήταν εν ζωή στα τρία χρόνια, έναντι 75% εκείνων που έλαβαν τις θεραπείες σύγκρισης.
Την ίδια στιγμή, μια δεύτερη μελέτη διερευνά έναν διαφορετικό θεραπευτικό μηχανισμό για ασθενείς με προχωρημένο διαφοροποιημένο ή αναπλαστικό καρκίνωμα του θυρεοειδούς, δύο μορφές για τις οποίες οι θεραπευτικές επιλογές μπορεί να είναι περιορισμένες όταν η νόσος εξελίσσεται.
Τα νέα δεδομένα παρουσιάζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δρ. Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος – Ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και τέως Πρύτανης του ΕΚΠΑ.
Καρκίνος του θυρεοειδούς: Ποιες μορφές έχουν πιο επιθετική συμπεριφορά
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς αποτελεί τη συχνότερη κακοήθεια του ενδοκρινικού συστήματος και, στις περισσότερες περιπτώσεις, χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα ευνοϊκή πρόγνωση. Χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και τις σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις, η πλειονότητα των ασθενών επιτυγχάνει μακροχρόνια επιβίωση, ενώ σε πολλές περιπτώσεις είναι δυνατή η πλήρης ίαση. Ωστόσο, η νόσος περιλαμβάνει διαφορετικούς ιστολογικούς τύπους, με σημαντικές διαφορές στην επιθετικότητα, τη βιολογική συμπεριφορά και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Ο διαφοροποιημένος καρκίνος του θυρεοειδούς, που περιλαμβάνει κυρίως το θηλώδες και το θυλακιώδες καρκίνωμα, αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 90% των περιπτώσεων και συνήθως έχει εξαιρετική πρόγνωση. Η αντιμετώπισή του βασίζεται κυρίως στη χειρουργική επέμβαση και, όπου ενδείκνυται, στη χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου. Περίπου το 5% των ασθενών αναπτύσσει μεταστατική νόσο, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις καθίσταται ανθεκτική στο ραδιενεργό ιώδιο.
Το μυελοειδές καρκίνωμα αποτελεί σπανιότερη μορφή, που προέρχεται από τα παραθυλακιώδη κύτταρα του θυρεοειδούς και μπορεί να σχετίζεται με μεταλλάξεις του γονιδίου RET.
Ακόμη πιο σπάνιο είναι το αναπλαστικό καρκίνωμα, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το 1-2% των περιπτώσεων και χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα επιθετική κλινική πορεία.
1. Στοχευμένη θεραπεία: Το 92% των ασθενών εν ζωή στα τρία χρόνια
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικά ήταν τα επικαιροποιημένα αποτελέσματα της διεθνούς μελέτης φάσης III LIBRETTO-531, τα οποία παρουσιάστηκαν από ερευνητές του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Vall d’Hebron της Βαρκελώνης. Η μελέτη αξιολόγησε τη δραστική ουσία selpercatinib, έναν εκλεκτικό αναστολέα της πρωτεΐνης RET, ως θεραπεία πρώτης γραμμής σε ασθενείς με προχωρημένο μυελοειδές καρκίνωμα του θυρεοειδούς που έφερε μετάλλαξη RET.
Η αποτελεσματικότητά της συγκρίθηκε με δύο καθιερωμένες θεραπευτικές επιλογές, τις δραστικές ουσίες cabozantinib και vandetanib.
Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικό θεραπευτικό όφελος:
- Στα τρία χρόνια, το 75% των ασθενών που έλαβαν selpercatinib παρέμενε χωρίς εξέλιξη της νόσου, έναντι 25% στην ομάδα σύγκρισης.
- Η συνολική επιβίωση στα τρία χρόνια έφτασε το 92% με το selpercatinib, έναντι 75% με τις θεραπείες σύγκρισης.
- Στα τέσσερα χρόνια, τα αντίστοιχα ποσοστά συνολικής επιβίωσης ήταν 87,1% και 66,8%.
- Οι διακοπές της θεραπείας λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν λιγότερες στην ομάδα του selpercatinib, 8% έναντι 32%.
Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η στοχευμένη θεραπεία μπορεί να προσφέρει σημαντικό και παρατεταμένο όφελος σε συγκεκριμένη ομάδα ασθενών με προχωρημένη νόσο.
Το selpercatinib αποτελεί ήδη εγκεκριμένη θεραπευτική επιλογή για το προχωρημένο μυελοειδές καρκίνωμα με μετάλλαξη RET. Τα νέα αποτελέσματα ενισχύουν τη θέση του ως θεραπείας πρώτης γραμμής και αναδεικνύουν τη σημασία του μοριακού ελέγχου, ώστε να εντοπίζονται οι ασθενείς που μπορούν να ωφεληθούν από τη συγκεκριμένη θεραπεία.
2. Νέα θεραπευτική προσέγγιση για τις ανθεκτικές μορφές του καρκίνου
Η δεύτερη εξέλιξη προέρχεται από την πολυκεντρική μελέτη φάσης II SETHY, η οποία διερεύνησε τη δράση της δραστικής ουσίας sacituzumab govitecan σε ασθενείς με προχωρημένο διαφοροποιημένο ή αναπλαστικό καρκίνωμα του θυρεοειδούς. Πρόκειται για ένα σύζευγμα αντισώματος-φαρμάκου (ADC), το οποίο στοχεύει την πρωτεΐνη TROP2. Η συγκεκριμένη θεραπευτική τεχνολογία συνδυάζει ένα αντίσωμα που αναγνωρίζει έναν στόχο στα καρκινικά κύτταρα με έναν ισχυρό κυτταροτοξικό παράγοντα.
Στη μελέτη συμμετείχαν ασθενείς ανεξάρτητα από τα επίπεδα έκφρασης της πρωτεΐνης TROP2. Στην ομάδα των 24 ασθενών με διαφοροποιημένο καρκίνωμα ανθεκτικό στο ραδιενεργό ιώδιο, οι οποίοι είχαν ήδη λάβει προηγούμενες συστηματικές θεραπείες, το ποσοστό επιβεβαιωμένης αντικειμενικής ανταπόκρισης ήταν 4,4%. Η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου έφτασε τους 5,5 μήνες.
Στην ομάδα των 13 ασθενών με αναπλαστικό καρκίνωμα, το ποσοστό ανταπόκρισης ήταν 16,7%, ενώ η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 2,9 μήνες. Οι συχνότερες σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλάμβαναν διάρροια, έντονη αδυναμία και ουδετεροπενία, δηλαδή μείωση ενός τύπου λευκών αιμοσφαιρίων που είναι απαραίτητα για την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις.
Παρότι καταγράφηκε αντικαρκινική δραστικότητα, τα ποσοστά ανταπόκρισης ήταν περιορισμένα και η μελέτη περιλάμβανε μικρό αριθμό ασθενών. Επιπλέον, δεν έχει τεκμηριωθεί ακόμη όφελος στη συνολική επιβίωση.
Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται περαιτέρω κλινικές μελέτες πριν η συγκεκριμένη θεραπεία μπορέσει να αποτελέσει καθιερωμένη επιλογή για τον καρκίνο του θυρεοειδούς. Οι ερευνητές εξετάζουν τη δυνατότητα καλύτερης επιλογής των ασθενών με βάση συγκεκριμένους βιοδείκτες, καθώς και τη διερεύνηση συνδυασμών με ανοσοθεραπεία.
Τι σημαίνουν οι νέες εξελίξεις για τους ασθενείς
Οι δύο ανακοινώσεις του ESMO 2026 αναδεικνύουν διαφορετικά στάδια της προόδου που συντελείται στην αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς.
Στην περίπτωση του μυελοειδούς καρκινώματος με μετάλλαξη RET, υπάρχουν πλέον ισχυρά δεδομένα μακροχρόνιας αποτελεσματικότητας για μια ήδη εγκεκριμένη στοχευμένη θεραπεία, η οποία προσφέρει σημαντικό όφελος τόσο στον έλεγχο της νόσου όσο και στη συνολική επιβίωση.
Για τις περισσότερο ανθεκτικές και επιθετικές μορφές, η έρευνα συνεχίζεται με νέους θεραπευτικούς μηχανισμούς, όπως τα συζεύγματα αντισώματος-φαρμάκου, χωρίς ωστόσο να έχουν ακόμη αποδειχθεί οφέλη που θα δικαιολογούσαν την καθιέρωσή τους στη συγκεκριμένη νόσο.
Όπως αναδεικνύεται από τα δεδομένα που παρουσιάζουν οι ιατροί του ΕΚΠΑ, η μοριακή ταυτοποίηση των όγκων και η ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία στη σύγχρονη ογκολογία.
Το επόμενο ζητούμενο είναι η πρόοδος αυτή να μεταφραστεί σε περισσότερες αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές και για τους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του θυρεοειδούς, στους οποίους εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές θεραπευτικές ανάγκες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ραβδομυόλυση: Πότε η έντονη γυμναστική γίνεται επικίνδυνη για την υγεία μας
Φάρμακα GLP-1 και υγεία των οστών: Μπορεί η απώλεια βάρους να αυξήσει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης;
