Συναγερμό έχει προκαλέσει στις υγειονομικές αρχές της Σουηδίας η εμφάνιση 21 κρουσμάτων ιλαράς που συνδέονται με το φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής Urkult, στο βόρειο τμήμα της χώρας. Η έξαρση θεωρείται ασυνήθιστη για τη Σουηδία, όπου η εμβολιαστική κάλυψη κατά της ιλαράς φτάνει περίπου το 95%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η πλειονότητα των ανθρώπων που έχουν νοσήσει είναι κάτω των 18 ετών, ενώ οι περισσότεροι από τους ασθενείς δεν είχαν εμβολιαστεί.
Από 5 σε 21 κρούσματα μέσα σε λίγες ημέρες
Η πρώτη ενημέρωση από τη σουηδική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας, Folkhälsomyndigheten, έγινε στις 15 Αυγούστου, όταν είχαν καταγραφεί πέντε κρούσματα ιλαράς μέσα στον μήνα. Τρία από αυτά αφορούσαν ανθρώπους που είχαν βρεθεί στο Urkult, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Näsåker, στην περιφέρεια Västernorrland, από τις 30 Ιουλίου έως την 1η Αυγούστου.
Μέσα στις επόμενες ημέρες, ωστόσο, ο αριθμός των περιστατικών αυξήθηκε σημαντικά και στις 19 Αυγούστου οι σουηδικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα που συνδέονται με το φεστιβάλ είχαν φτάσει τα 21.
Τα περιστατικά δεν περιορίζονται στην περιοχή όπου πραγματοποιήθηκε η διοργάνωση, αλλά έχουν εμφανιστεί σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Κοινός παρονομαστής είναι η σύνδεσή τους με το φεστιβάλ, γεγονός που έχει οδηγήσει τις αρμόδιες περιφερειακές υπηρεσίες σε εκτεταμένη ιχνηλάτηση των επαφών των ασθενών.
Οι περισσότεροι ασθενείς είναι κάτω των 18 ετών
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν ανακοινωθεί μέχρι στιγμής, οι περισσότεροι άνθρωποι που νόσησαν είναι παιδιά και έφηβοι κάτω των 18 ετών και η πλειονότητα ήταν ανεμβολίαστοι.
Η σουηδική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας επισημαίνει ότι οι εξάρσεις ιλαράς είναι σπάνιες στη χώρα, καθώς το εμβόλιο περιλαμβάνεται στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμού των παιδιών και η εμβολιαστική κάλυψη βρίσκεται περίπου στο 95%.
Ήδη από την πρώτη ανακοίνωση για τα περιστατικά, η Johanna Rubin, γιατρός της μονάδας εθνικών προγραμμάτων εμβολιασμού της Folkhälsomyndigheten, είχε τονίσει ότι οι δύο δόσεις του εμβολίου προσφέρουν πολύ υψηλή προστασία. Λόγω του υψηλού ποσοστού εμβολιασμού στον γενικό πληθυσμό, οι αρχές εκτιμούν ότι ο κίνδυνος μιας μεγάλης και ανεξέλεγκτης έξαρσης παραμένει χαμηλός.
Προειδοποίηση σε όσους βρέθηκαν στο Urkult
Οι διοργανωτές του φεστιβάλ έχουν αναρτήσει ειδική ενημέρωση για τους επισκέπτες, τους εργαζόμενους και όσους συμμετείχαν στη φετινή διοργάνωση, καλώντας τους να βρίσκονται σε εγρήγορση για πιθανά συμπτώματα ιλαράς.
Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, ξηρό βήχα και κόκκινα, ερεθισμένα μάτια με ευαισθησία στο φως. Λίγες ημέρες αργότερα εμφανίζεται συνήθως το χαρακτηριστικό εξάνθημα, το οποίο ξεκινά συχνά από το πρόσωπο και στη συνέχεια εξαπλώνεται στο υπόλοιπο σώμα.
Οι αρχές ζητούν από όσους υποψιάζονται ότι μπορεί να έχουν μολυνθεί να μην προσέρχονται απροειδοποίητα σε ιατρεία ή δομές υγείας. Συνιστούν να προηγείται τηλεφωνική επικοινωνία με τις υπηρεσίες υγείας, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος έκθεσης άλλων ασθενών στον ιό.
Γιατί η ιλαρά μεταδίδεται τόσο εύκολα
Η ιλαρά συγκαταλέγεται στις πιο μεταδοτικές ιογενείς λοιμώξεις. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω του αέρα και των σταγονιδίων που απελευθερώνονται όταν ένας μολυσμένος άνθρωπος βήχει ή φτερνίζεται. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο μία συγκέντρωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων, όπως ένα φεστιβάλ, μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για μετάδοση όταν ανάμεσα στους παρευρισκόμενους υπάρχουν άτομα χωρίς ανοσία.
Η ασθένεια δεν περιορίζεται στον πυρετό και το εξάνθημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων πνευμονία και εγκεφαλίτιδα, με πιθανές μακροχρόνιες συνέπειες για την υγεία. Σπανιότερα μπορεί να αποβεί ακόμη και θανατηφόρα.
Γιατί έχει σημασία η έξαρση σε μια χώρα με εμβολιαστική κάλυψη 95%
Η περίπτωση της Σουηδίας έχει ιδιαίτερο επιδημιολογικό ενδιαφέρον ακριβώς επειδή πρόκειται για χώρα με πολύ υψηλή εμβολιαστική κάλυψη. Η ανοσία σε επίπεδο πληθυσμού μειώνει σημαντικά την πιθανότητα εκτεταμένης διασποράς, δεν αποκλείει όμως τη δημιουργία μικρότερων αλυσίδων μετάδοσης όταν ο ιός φτάσει σε ομάδες ανθρώπων που δεν έχουν εμβολιαστεί ή δεν διαθέτουν επαρκή ανοσία.
Το περιστατικό εντάσσεται παράλληλα σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό περιβάλλον στο οποίο η ιλαρά εξακολουθεί να κυκλοφορεί. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ECDC, από τον Ιούλιο του 2025 έως και τον Ιούνιο του 2026 καταγράφηκαν 2.472 κρούσματα ιλαράς σε 30 χώρες της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει τη σημασία της διατήρησης υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης, ιδιαίτερα καθώς οι μετακινήσεις και οι μεγάλες διοργανώσεις μπορούν να διευκολύνουν τη μεταφορά του ιού από μια περιοχή ή χώρα σε άλλη.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον εμβολιασμό
Η προστασία έναντι της ιλαράς επιτυγχάνεται με τον εμβολιασμό και οι δύο δόσεις προσφέρουν πολύ υψηλή προστασία έναντι της νόσου. Οι σουηδικές αρχές επισημαίνουν ότι όσοι έχουν ήδη νοσήσει από ιλαρά θεωρούνται άνοσοι, ενώ όσοι έχουν λάβει δύο δόσεις του εμβολίου θεωρούνται καλά προστατευμένοι.
Για τους ανθρώπους που δεν γνωρίζουν αν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους, ιδιαίτερα πριν από ταξίδια ή συμμετοχή σε μεγάλες διοργανώσεις, έχει νόημα να ελέγχουν το ιστορικό εμβολιασμού τους και να συμβουλεύονται τον γιατρό τους.
Οι υγειονομικές αρχές της Σουηδίας συνεχίζουν την ιχνηλάτηση των επαφών των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων και παρακολουθούν την εξέλιξη της έξαρσης, με στόχο να διακοπούν οι αλυσίδες μετάδοσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Forest bathing: Μπορεί μια βόλτα στο δάσος νακάνει καλό στην υγεία;
