Οι διακοπές τελειώνουν, η καθημερινότητα επιστρέφει και θεωρητικά οι μπαταρίες μας θα έπρεπε να είναι γεμάτες. Τι συμβαίνει όμως όταν εξακολουθούμε να ξυπνάμε κουρασμένοι, δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε και νιώθουμε ότι η ενέργειά μας εξαντλείται από τις πρώτες ώρες της ημέρας;
Το τέλος του καλοκαιριού συνοδεύεται συνήθως από την προσδοκία ότι επιστρέφουμε ξεκούραστοι. Περάσαμε μερικές ημέρες μακριά από τη δουλειά, κοιμηθήκαμε περισσότερο, αλλάξαμε παραστάσεις και χαλαρώσαμε. Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουμε.
Στην πραγματικότητα, οι διακοπές δεν σημαίνουν απαραίτητα και ουσιαστική ξεκούραση. Τα ξενύχτια, τα ταξίδια, οι αλλαγές στις ώρες του ύπνου και των γευμάτων, η αυξημένη κοινωνική δραστηριότητα, ακόμη και η δυσκολία να αποσυνδεθούμε πραγματικά από τη δουλειά μπορούν να αφήσουν ελάχιστο χώρο για σταθερό ύπνο και αποκατάσταση.
Γι’ αυτό και μερικές ημέρες κόπωσης μετά την επιστροφή δεν είναι από μόνες τους ανησυχητικές. Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στο να χρειαζόμαστε λίγο χρόνο για να ξαναβρούμε τον ρυθμό μας και στο να αισθανόμαστε επίμονα εξαντλημένοι για εβδομάδες, χωρίς η ξεκούραση να μας επαναφέρει.
Όταν η κούραση δεν περνά με έναν καλό ύπνο
Σε πρόσφατο αφιέρωμά του, το αμερικανικό ELLE καταγράφει μια εικόνα που ειδικοί αναφέρουν ότι συναντούν συχνότερα: νέες γυναίκες που συνεχίζουν κανονικά τη δουλειά και τις υποχρεώσεις τους, αλλά περιγράφουν χαμηλά επίπεδα ενέργειας, brain fog, δυσκολία συγκέντρωσης, κακή ποιότητα ύπνου και μειωμένη αντοχή.
Η επίμονη κόπωση διαφέρει από τη συνηθισμένη κούραση μιας δύσκολης εβδομάδας. Μπορεί να επηρεάζει τη σωματική και πνευματική μας ενέργεια, να είναι δυσανάλογη με όσα έχουμε κάνει και να μη βελτιώνεται πλήρως με την ανάπαυση.
Μπορεί να νιώθουμε βάρος στο σώμα, να κουραζόμαστε ευκολότερα, να δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε ή να έχουμε λιγότερο κίνητρο για δραστηριότητες που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν μέρος της καθημερινότητάς μας.
Η επίμονη κόπωση, ωστόσο, είναι σύμπτωμα και όχι συγκεκριμένη διάγνωση. Γι’ αυτό και δεν είναι σωστό να την αποδίδουμε αυτομάτως στο στρες, στην πολλή δουλειά ή στην ανάγκη για περισσότερες διακοπές.
Γιατί τόσες νέες γυναίκες δηλώνουν εξαντλημένες
Τα επίπεδα πίεσης στις νεότερες ηλικίες φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο.
Σύμφωνα με στοιχεία του Mental Health UK, τα οποία επικαλείται το ELLE, το 50% των γυναικών ηλικίας 18 έως 24 ετών και το 47% εκείνων μεταξύ 25 και 34 ετών ανέφεραν ότι βιώνουν υψηλά ή ακραία επίπεδα πίεσης και στρες «πάντα» ή «συχνά».
Στις αιτίες περιλαμβάνονται η οικονομική πίεση, οι υπερωρίες ή η ανάγκη για δεύτερη δουλειά, η εργασιακή ανασφάλεια και το αίσθημα κοινωνικής απομόνωσης.
Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας της σύγχρονης εργασιακής ζωής: η δυσκολία να σταματήσουμε πραγματικά να δουλεύουμε. Η τηλεργασία και το υβριδικό μοντέλο έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα, μπορούν όμως να θολώσουν τα όρια ανάμεσα στον επαγγελματικό και τον προσωπικό χρόνο. Και αυτό μπορεί να συνεχίζεται ακόμη και στις διακοπές, όταν εξακολουθούμε να ελέγχουμε email, μηνύματα και εκκρεμότητες.
Έτσι, μπορεί να επιστρέψουμε έχοντας κάνει διακοπές, χωρίς όμως να έχουμε αποσυνδεθεί πραγματικά.
Μήπως χρειαζόμαστε απλώς περισσότερο ύπνο;
Ο ύπνος είναι από τα πρώτα πράγματα που αξίζει να εξετάσουμε, αλλά δεν αρκεί να μετράμε μόνο τις ώρες.
Η Dr Samantha Wild, Clinical Lead for Women’s Health, συστήνει επτά έως εννέα ώρες ύπνου, σταθερές ώρες κατάκλισης και αφύπνισης και μια τακτική βραδινή ρουτίνα.
Μετά τις διακοπές έχει νόημα να επαναφέρουμε σταδιακά ένα σταθερό ωράριο, ειδικά αν για αρκετές ημέρες κοιμόμασταν και ξυπνούσαμε πολύ διαφορετικές ώρες.
Αν όμως κοιμόμαστε επαρκώς και η εξάντληση εξακολουθεί να μας ακολουθεί, η απάντηση δεν είναι απαραίτητα «χρειάζομαι κι άλλον ύπνο».
Τι άλλο μπορεί να βρίσκεται πίσω από την κόπωση
Οι αιτίες της επίμονης κόπωσης είναι πολλές. Η ποιότητα του ύπνου, η διατροφή, η ψυχική υγεία και η παρατεταμένη πίεση μπορούν να επηρεάζουν την ενέργειά μας, αλλά υπάρχουν και οργανικά αίτια που χρειάζεται να αποκλειστούν.
Για παράδειγμα, η αναιμία και η έλλειψη σιδήρου, προβλήματα του θυρεοειδούς, ανεπάρκεια βιταμίνης Β12, διαταραχές του σακχάρου αλλά και άλλες παθολογικές καταστάσεις μπορούν να εκδηλωθούν με κόπωση.
Ειδικά στις γυναίκες, το ιστορικό της περιόδου και οι ορμονικές μεταβολές αποτελούν επίσης πληροφορίες που μπορεί να χρειαστεί να συνεκτιμήσει ο γιατρός.
Γι’ αυτό και δεν ξεκινάμε αυθαίρετα σίδηρο, βιταμίνες ή άλλα συμπληρώματα επειδή αισθανόμαστε εξαντλημένοι. Πρώτα χρειάζεται να γνωρίζουμε αν υπάρχει πραγματικά κάποια έλλειψη και ποια είναι η αιτία της.
Πώς ξαναβρίσκουμε τον ρυθμό μας μετά τις διακοπές
Για τις πρώτες ημέρες της επιστροφής, μπορούμε να δώσουμε στον οργανισμό μας λίγο χρόνο προσαρμογής. Επαναφέρουμε σταθερές ώρες ύπνου, αποφεύγουμε όσο μπορούμε τα μεγάλα ξενύχτια, επιστρέφουμε σε τακτικά και ισορροπημένα γεύματα και εντάσσουμε ξανά την κίνηση στην καθημερινότητά μας.
Παράλληλα, έχει σημασία να μη μετατρέψουμε την επιστροφή σε έναν αγώνα να καλύψουμε όλες τις εκκρεμότητες μέσα στις πρώτες δύο ημέρες. Τα όρια στον χρόνο εργασίας και η πραγματική αποσύνδεση μετά το τέλος της ημέρας μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο από μια προσπάθεια να λειτουργήσουμε αμέσως σε πλήρεις ρυθμούς.
Πότε σταματάμε να το αποδίδουμε στην επιστροφή
Αν η κόπωση επιμένει, δεν έχει προφανή εξήγηση ή αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά τη δουλειά, την άσκηση, τις σχέσεις και γενικότερα την καθημερινότητά μας, είναι σωστό να απευθυνθούμε σε γιατρό.
Ανάλογα με το ιστορικό και τα υπόλοιπα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω διερεύνηση και εξετάσεις, αντί να θεωρήσουμε ότι «θα περάσει μόλις μπούμε σε πρόγραμμα».
Οι διακοπές μπορεί να τελείωσαν, αλλά το ότι βρεθήκαμε για λίγες ημέρες μακριά από το γραφείο δεν εγγυάται ότι ο οργανισμός μας πρόλαβε πραγματικά να ξεκουραστεί. Δίνουμε λίγο χρόνο στην επιστροφή και παρατηρούμε πώς αισθανόμαστε. Αν όμως η εξάντληση παραμένει, δεν την κανονικοποιούμε και αναζητούμε την αιτία.
Διαβάστε επίσης
Λιποίδημα: Γιατί τα πόδια δεν αδυνατίζουν όσο κι αν προσπαθείς – Τα σημάδια που αξίζει να γνωρίζεις
