Ο πόνος στις αρθρώσεις είναι ένα αρκετά συχνό σύμπτωμα κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση. Αν και δεν είναι γνωστό με ακρίβεια πόσες γυναίκες τον εμφανίζουν, μελέτες δείχνουν ότι περισσότερες από τις μισές γυναίκες μέσης ηλικίας παρουσιάζουν μυοσκελετικά συμπτώματα, στα οποία περιλαμβάνονται ο πόνος και η δυσκαμψία των αρθρώσεων.
Για ορισμένες γυναίκες, οι ενοχλήσεις εμφανίζονται για πρώτη φορά στην περιεμμηνόπαυση. Άλλες παρατηρούν ότι πόνοι που υπήρχαν ήδη γίνονται εντονότεροι, επηρεάζοντας την καθημερινότητα αλλά και τη διάθεσή τους. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι ορμονικές μεταβολές αυτής της περιόδου φαίνεται ότι παίζουν σημαντικό ρόλο, χωρίς όμως να αποτελούν τη μοναδική πιθανή αιτία.
Γιατί πονάνε οι αρθρώσεις στην εμμηνόπαυση; Οι πιθανοί λόγοι
Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που μπορεί να εξηγούν γιατί ο πόνος στις αρθρώσεις γίνεται συχνότερος στην προεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση. Ας δούμε εδώ τους πιο πιθανούς και συνηθισμένους λόγους.
1. Οι διακυμάνσεις των οιστρογόνων
Ανάμεσα στη δράση των οιστρογόνων, των γυναικείων ορμονών, είναι η δράση κατά των φλεγμονών. Έτσι, καθώς τα επίπεδά τους αρχίζουν να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις και στη συνέχεια μειώνονται κατά την εμμηνόπαυση, μπορεί να αυξηθεί η φλεγμονώδης δραστηριότητα στον οργανισμό. Αυτό ενδέχεται να επηρεάσει τις αρθρώσεις, προκαλώντας τα συμπτώματα που σας κάνουν να υποφέρετε, όπως πόνο και δυσκαμψία.
2. Οι αλλαγές που έρχονται με την ηλικία
Λένε ότι το γήρας ουκ έρχεται μόνο, και στην περίπτωση της εμμηνόπαυσης φαίνεται να ισχύει! Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, με την πάροδο του χρόνου αυξάνεται ο κίνδυνος εκφυλιστικών παθήσεων των αρθρώσεων, όπως η οστεοαρθρίτιδα. Η σταδιακή φθορά του χόνδρου μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκαμψία και περιορισμό της κινητικότητας των αρθρώσεων σε διάφορα σημεία του σώματος.
3. Η αύξηση του σωματικού βάρους
Η αύξηση του βάρους είναι συχνή στις γυναίκες μετά τα πενήντα και μπορεί να συνδέεται με ορμονικές μεταβολές, αλλαγές στη σύσταση του σώματος αλλά και τον τρόπο ζωής. Αυτά τα επιπλέον κιλά αυξάνουν την επιβάρυνση κυρίως στις αρθρώσεις που δέχονται το βάρος του σώματος, όπως τα γόνατα και τα ισχία και μπορεί να εξηγούν τυχόν πόνους.
4. Η μείωση της μυϊκής μάζας
Η εμμηνόπαυση και η ηλικία μετά τα πενήντα ή μετά τα εξήντα συνδέονται επίσης με απώλεια μυϊκής μάζας και δύναμης, γνωστή ως σαρκοπενία. Οι μύες παίζουν σημαντικό ρόλο στη στήριξη και στη σταθερότητα των αρθρώσεων. Όταν η μυϊκή δύναμη μειώνεται, οι αρθρώσεις μπορεί να γίνονται περισσότερο ευάλωτες σε καταπόνηση και τραυματισμούς.
5. Φλεγμονώδεις παθήσεις
Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα της γυναίκας στην προεμμηνόπαυση και την την εμμηνόπαυση έχουν επίσης μελετηθεί σε σχέση με φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα. Ένας επίμονος ή έντονος πόνος, επομένως, δεν πρέπει αυτομάτως να αποδίδεται στην εμμηνόπαυση. Εάν είναι κάτι που εμφανίστηκε με οξεία συμπτώματα ή που επιμένει, είναι καλή ιδέα να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
6. Η μείωση της οστικής πυκνότητας
Η πτώση των οιστρογόνων επιταχύνει την απώλεια οστικής μάζας και αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Η οστεοπόρωση από μόνη της συνήθως δεν προκαλεί πόνο μέχρι να υπάρξει κάταγμα, όμως η υγεία των οστών αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την εμμηνόπαυση.
7. Η καθιστική ζωή ή, αντίθετα, η υπερβολική άσκηση
Η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη δυσκαμψία και πόνο. Δημιουργείται έτσι εύκολα ένας φαύλος κύκλος: πονάμε, κινούμαστε λιγότερο και η μειωμένη κίνηση επιδεινώνει τη δυσκαμψία. Από την άλλη πλευρά, η απότομη ή υπερβολικά έντονη άσκηση χωρίς κατάλληλη προετοιμασία μπορεί να καταπονήσει τις αρθρώσεις.
Τι μπορείτε να κάνετε για τον πόνο στις αρθρώσεις
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και την ένταση των συμπτωμάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν παυσίπονα ή μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, πάντα μετά από αξιολόγηση και συμβουλή του γιατρού σας. Έρευνες έχουν δείξει ότι θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) μπορεί επίσης να βελτιώσει ορισμένα μυοσκελετικά συμπτώματα σε γυναίκες που τη λαμβάνουν για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, καθώς τα οιστρογόνα μπορούν να περιορίσουν τη φλεγμονώδη δραστηριότητα και συμβάλλουν στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας.
Ωστόσο, η HRT δεν αποτελεί θεραπεία που ξεκινά αποκλειστικά και αυτόματα επειδή μια γυναίκα έχει πόνο στις αρθρώσεις. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, με βάση τα συνολικά συμπτώματα, την ηλικία, το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό και τους πιθανούς κινδύνους και τα οφέλη.
Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει
Η τακτική σωματική δραστηριότητα είναι από τα σημαντικότερα μέτρα για τη διατήρηση της κινητικότητας και της μυϊκής δύναμης. Αν δούμε προσεκτικά τις πιθανές αιτίες για τους πόνους στις αρθρώσεις στην εμμηνόπαυση, συμπεραίνουμε ότι η άσκηση είναι σωτήρια: συμβάλει στην διατήρηση της κινητικότητας, της μυικής μάζας και προστατεύει από την οστεοπόρωση. Ωστόσο δεν είναι όλες οι μορφές άσκησης κατάλληλες για την περίοδο της εμμηνόπαυσης.
Στις καλύτερες μορφές άσκησης για την εμμηνόπαυση συγκαταλέγονται οι παρακάτω:
- Αερόβιες δραστηριότητες χαμηλής επιβάρυνσης, όπως περπάτημα, κολύμπι και ποδήλατο, που προσφέρουν καρδιαγγειακά οφέλη χωρίς μεγάλη καταπόνηση των αρθρώσεων.
- Ασκήσεις ενδυνάμωσης, με βάρη, λάστιχα αντίστασης ή το βάρος του σώματος, ώστε να διατηρείται η μυϊκή μάζα και να υποστηρίζονται καλύτερα οι αρθρώσεις.
- Ασκήσεις ευλυγισίας και διατάσεις, καθώς και yoga ή Pilates, που μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση του εύρους κίνησης.
- Ασκήσεις ισορροπίας, όπως tai chi, οι οποίες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο πτώσεων.
Το σημαντικό είναι η άσκηση να αυξάνεται σταδιακά και να είναι μια άσκηση που μας ευχαριστεί και θέλουμε να την βάλουμε στην καθημερινότητά μας. Αν μια δραστηριότητα προκαλεί επίμονο ή έντονο πόνο, χρειάζεται επανεκτίμηση και όχι πίεση για συνέχιση.
Διατροφή για πόνους στις αρθρώσεις
Μια ισορροπημένη διατροφή που βασίζεται σε τρόφιμα με αντιφλεγμονώδη χαρακτηριστικά μπορείεπίσης να συμβάλει στη συνολική υγεία, την πρόληψη των πόνων στις αρθρώσεις και τη διαχείριση του σωματικού βάρους.
Ενδεικτικά, μια αντιφλεγμονώδης διατροφή για εμμηνόπαυση μπορεί να περιλαμβάνει τα παρακάτω:
- Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, από λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός και το σκουμπρί, αλλά και από λιναρόσπορο, σπόρους chia και καρύδια.
- Φρούτα και λαχανικά, που προσφέρουν αντιοξειδωτικά και πολυφαινόλες. Μούρα, πράσινα φυλλώδη λαχανικά και λαχανικά διαφορετικών χρωμάτων αποτελούν καλές επιλογές.
- Δημητριακά ολικής άλεσης, όπως βρώμη, καστανό ρύζι και κινόα, αντί για επεξεργασμένους υδατάνθρακες.
- Προϊόντα σόγιας, όπως tofu, tempeh και edamame. Οι ισοφλαβόνες της σόγιας έχουν δράση που μοιάζει σε ορισμένους ιστούς με εκείνη των οιστρογόνων και έχουν μελετηθεί για την επίδρασή τους στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.
- Επαρκή πρόσληψη νερού, καθώς η καλή ενυδάτωση είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και των αρθρώσεων.
Παράλληλα, έχει νόημα να περιορίζονται τα πολλά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα trans και πολλά κορεσμένα λιπαρά, τα τρόφιμα με μεγάλες ποσότητες πρόσθετης ζάχαρης και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Βοηθούν τα συμπληρώματα;
Ορισμένα συμπληρώματα έχουν μελετηθεί για την υγεία των οστών και των αρθρώσεων, αλλά χρειάζεται προσοχή στις προσδοκίες καθώς, σύμφωνα με έρευνες, τα δεδομένα δεν είναι εξίσου ισχυρά για όλα.
Η βιταμίνη D και το ασβέστιο είναι σημαντικά για την υγεία των οστών, όμως η λήψη συμπληρωμάτων πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες και στη διατροφή κάθε γυναίκας. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ για τη γλυκοζαμίνη και τη χονδροϊτίνη τα αποτελέσματα των μελετών σχετικά με τον πόνο στις αρθρώσεις παραμένουν ανάμεικτα.
Έχουν επίσης μελετηθεί η κουρκουμίνη, το κολλαγόνο, το μαγνήσιο και η βιταμίνη Κ. Ωστόσο, το γεγονός ότι ένα συμπλήρωμα κυκλοφορεί για την «υγεία των αρθρώσεων» δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως αντιμετωπίζει τον πόνο της εμμηνόπαυσης. Πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων, ιδιαίτερα όταν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή ή κάποιο χρόνιο νόσημα, χρειάζεται συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού.
Πότε ο πόνος χρειάζεται έλεγχο από γιατρό
Ο πόνος στις αρθρώσεις σε γυναίκες μετά τα πενήντα δεν πρέπει να θεωρείται εξ ορισμού σύμπτωμα της εμμηνόπαυσης. Αν επιμένει παρά τις αλλαγές στον τρόπο ζωής ή επιδεινώνεται, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση ώστε να διερευνηθεί η αιτία.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να ζητήσετε ιατρική συμβουλή όταν ο πόνος είναι έντονος, περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητες ή συνοδεύεται από πρήξιμο, ερυθρότητα, θερμότητα στην άρθρωση ή παρατεταμένη πρωινή δυσκαμψία. Ανάλογα με την αιτία, μπορεί να χρειαστεί ειδικότερη θεραπεία, φυσικοθεραπεία ή περαιτέρω διερεύνηση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Περπάτημα μετά τα 50: Τι πραγματικά προσφέρουν 30 λεπτά την ημέρα
Εμμηνόπαυση: Τα συμπτώματα που πολλές γυναίκες υπομένουν σιωπηλά – Τι έδειξε νέα ελληνική μελέτη
