Η καρδιακή ανακοπή μπορεί να συμβεί αιφνίδια, ακόμη και σε έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζει ότι αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα με την καρδιά του. Πίσω από αυτήν μπορεί να βρίσκονται διαφορετικά αίτια, από τη στεφανιαία νόσο και τις σοβαρές αρρυθμίες έως κληρονομικές καρδιοπάθειες, διαταραχές ηλεκτρολυτών, αλλά και τη χρήση ορισμένων ουσιών.
Τι συμβαίνει στην καρδιακή ανακοπή
Η καρδιακή ανακοπή συμβαίνει όταν η καρδιά σταματά ξαφνικά να αντλεί αποτελεσματικά αίμα προς τον εγκέφαλο και τα υπόλοιπα ζωτικά όργανα. Ο άνθρωπος χάνει τις αισθήσεις του, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, πίσω από την ανακοπή βρίσκεται μια σοβαρή διαταραχή του ηλεκτρικού συστήματος της καρδιάς. Μπορεί, για παράδειγμα, να εμφανιστεί κοιλιακή μαρμαρυγή, κατά την οποία οι κοιλίες της καρδιάς πάλλονται χαοτικά και αδυνατούν να προωθήσουν το αίμα, ή κοιλιακή ταχυκαρδία χωρίς σφυγμό. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί ασυστολία ή άσφυγμη ηλεκτρική δραστηριότητα.
Πρόκειται για κατάσταση άμεσης απειλής για τη ζωή. Χωρίς γρήγορη παρέμβαση, η έλλειψη αιμάτωσης του εγκεφάλου και των άλλων οργάνων μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να προκαλέσει μη αναστρέψιμες βλάβες και θάνατο.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προηγηθούν της καρδιακής ανακοπής
Η καρδιακή ανακοπή μπορεί να συμβεί ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση. Σύμφωνα με τους ειδικούς της έγκριτης κλινικής Mayo στις ΗΠΑ, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προηγηθούν συμπτώματα που σχετίζονται με την καρδιά ή με την πάθηση που τελικά προκαλεί την ανακοπή. Πόνος ή δυσφορία στο στήθος, δύσπνοια, έντονη αδυναμία, αίσθημα παλμών ή πολύ γρήγορου και ακανόνιστου καρδιακού ρυθμού, ζάλη, τάση για λιποθυμία ή ανεξήγητη απώλεια των αισθήσεων είναι συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται. Ιδιαίτερα η ανεξήγητη λιποθυμία ή ο συνδυασμός θωρακικού πόνου, δύσπνοιας και διαταραχών του καρδιακού ρυθμού χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Όταν η ανακοπή συμβεί, η εικόνα είναι συνήθως απότομη: το άτομο καταρρέει, χάνει τις αισθήσεις του, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά ή εμφανίζει μόνο σποραδικές, μη φυσιολογικές αναπνευστικές κινήσεις. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται άμεση κλήση στο 112 και έναρξη ΚΑΡΠΑ.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια της καρδιακής ανακοπής
Στους ενήλικες, σημαντικό υπόβαθρο αποτελεί η στεφανιαία νόσος. Η στένωση ή απόφραξη των αρτηριών που τροφοδοτούν την καρδιά μπορεί να δημιουργήσει το έδαφος για επικίνδυνες αρρυθμίες. Ένα οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου μπορεί επίσης να πυροδοτήσει σοβαρή αρρυθμία και να καταλήξει σε καρδιακή ανακοπή.
Άλλα πιθανά αίτια ή καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι:
- προηγούμενο έμφραγμα και ουλές στον καρδιακό μυ
- μυοκαρδιοπάθειες, στις οποίες ο καρδιακός μυς έχει υποστεί βλάβη, έχει παχυνθεί ή έχει διαταθεί
- καρδιακή ανεπάρκεια
- κληρονομικά ηλεκτρικά σύνδρομα, όπως το σύνδρομο μακρού QT
- συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς και των αγγείων
- σοβαρές μεταβολές στα επίπεδα ηλεκτρολυτών, ιδιαίτερα του καλίου και του μαγνησίου
- ορισμένα φάρμακα που μπορούν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να προκαλέσουν επικίνδυνες αρρυθμίες
- πνευμονική εμβολή, σοβαρή υποξία, πνιγμός, ηλεκτροπληξία και άλλες επείγουσες καταστάσεις.
Η χρήση ουσιών περιλαμβάνεται επίσης στα πιθανά αίτια καρδιακής ανακοπής, ακόμη και σε ανθρώπους χωρίς γνωστή καρδιοπάθεια. Σύμφωνα με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία, διεγερτικές ουσίες, όπως η κοκαΐνη και οι αμφεταμίνες, μπορούν να επιβαρύνουν έντονα το καρδιαγγειακό σύστημα και να προκαλέσουν σοβαρές αρρυθμίες, ισχαιμία ή έμφραγμα.
Μπορεί να συμβεί σε κάποιον που φαίνεται υγιής;
Ναι. Η απουσία γνωστού καρδιολογικού προβλήματος δεν αποκλείει την ύπαρξη μιας πάθησης που δεν έχει ακόμη διαγνωστεί.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στους νεότερους ανθρώπους, στους οποίους μπορεί να υπάρχουν κληρονομικές ή συγγενείς καρδιακές παθήσεις και ηλεκτρικές διαταραχές της καρδιάς χωρίς προηγούμενα έντονα συμπτώματα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις η καρδιακή ανακοπή αποτελεί την πρώτη εκδήλωση ενός υποκείμενου καρδιολογικού προβλήματος.
Καρδιακή ανακοπή και έμφραγμα: Ποια είναι η διαφορά
Οι δύο όροι συχνά χρησιμοποιούνται σαν να περιγράφουν το ίδιο περιστατικό, όμως πρόκειται για διαφορετικές καταστάσεις.
Στο έμφραγμα, η ροή του αίματος προς ένα τμήμα του καρδιακού μυός διακόπτεται ή περιορίζεται σημαντικά, συνήθως λόγω απόφραξης μιας στεφανιαίας αρτηρίας. Εάν η αιμάτωση δεν αποκατασταθεί, το συγκεκριμένο τμήμα του μυοκαρδίου αρχίζει να υφίσταται βλάβη.
Στην καρδιακή ανακοπή, η καρδιά παύει αιφνίδια να λειτουργεί αποτελεσματικά ως αντλία.
Υπάρχει, ωστόσο, σύνδεση μεταξύ των δύο. Ένα έμφραγμα μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη ηλεκτρική αστάθεια στην καρδιά και να οδηγήσει σε ανακοπή.
Τι κάνουμε όταν κάποιος καταρρεύσει
Η ταχύτητα αντίδρασης είναι καθοριστική. Εάν ένας άνθρωπος καταρρεύσει ξαφνικά, δεν ανταποκρίνεται και δεν αναπνέει φυσιολογικά, πρέπει να θεωρηθεί πιθανή καρδιακή ανακοπή και να κληθεί αμέσως το 112.
Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση πρέπει να αρχίσει χωρίς καθυστέρηση, ενώ εάν υπάρχει διαθέσιμος αυτόματος εξωτερικός απινιδωτής, πρέπει να χρησιμοποιηθεί ακολουθώντας τις φωνητικές οδηγίες της συσκευής. Η άμεση ΚΑΡΠΑ και η έγκαιρη απινίδωση μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης μέχρι να φτάσει εξειδικευμένη βοήθεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Διεθνής πρωτιά: Γέννησε υγιές κοριτσάκι περισσότερα από 22 χρόνια µετά την κρυοσυντήρηση
