Η λέξη «μέθη» χρησιμοποιείται συχνά πριν από μια εξέταση ή επέμβαση. Όπως όμως επισημαίνουν οι ειδικοί της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας, περιγράφει διαφορετικά επίπεδα καταστολής, με διαφορετικές απαιτήσεις παρακολούθησης. Πέντε ερωτήσεις και απαντήσεις εξηγούν τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής.
1. Τι εννοούμε όταν λέμε «μέθη»;
Με τον καθημερινό όρο «μέθη» περιγράφουμε τη φαρμακευτική καταστολή. Ανάλογα με τα φάρμακα και το βάθος της καταστολής, ο ασθενής μπορεί να είναι χαλαρός και να ανταποκρίνεται όταν του μιλούν ή να κοιμάται βαθύτερα και να ανταποκρίνεται δυσκολότερα.
Η καταστολή χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, σε ενδοσκοπήσεις, βιοψίες και μικρές επεμβάσεις. Μπορεί να συνδυαστεί με τοπική αναισθησία ή αναλγητικά. Το επίπεδό της μπορεί να αλλάξει κατά τη διάρκεια της πράξης, γι’ αυτό χρειάζεται συνεχής εκτίμηση της ανταπόκρισης και της αναπνοής του ασθενούς.
2. Τι είναι η προποφόλη και πότε χορηγείται;
Η προποφόλη είναι ενδοφλέβιο αναισθητικό φάρμακο ταχείας δράσης. Χρησιμοποιείται τόσο για καταστολή κατά τη διάρκεια ιατρικών πράξεων όσο και για την έναρξη ή τη διατήρηση της γενικής αναισθησίας. Το ότι χρησιμοποιείται για «μέθη» δεν σημαίνει πως η επίδρασή της θα παραμείνει υποχρεωτικά σε ένα ελαφρύ επίπεδο καταστολής.
Η προποφόλη μπορεί να επιφέρει γρήγορη και βαθιά μείωση της συνείδησης. Η χορήγησή της απαιτεί προσωπικό εκπαιδευμένο να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει άμεσα μια μεταβολή στην αναπνοή ή την κυκλοφορία.
3. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι; Υπάρχει αντίδοτο;
Η προποφόλη μπορεί να προκαλέσει πτώση της αρτηριακής πίεσης, επιβράδυνση ή παύση της αναπνοής και απόφραξη του αεραγωγού. Αυτές οι επιπλοκές απαιτούν άμεση αναγνώριση και δυνατότητα υποστήριξης της αναπνοής και της κυκλοφορίας.
Δεν υπάρχει ειδικό φάρμακο που να αναστρέφει τη δράση της προποφόλης. Εάν εμφανιστεί πρόβλημα, διακόπτεται η χορήγησή της και εφαρμόζονται τα κατάλληλα μέτρα υποστήριξης. Η φλουμαζενίλη, που χρησιμοποιείται για την αναστροφή της δράσης ορισμένων ηρεμιστικών της κατηγορίας των βενζοδιαζεπινών, δεν αποτελεί αντίδοτο της προποφόλης.
4. Χρειάζεται αναισθησιολόγος; Μπορεί να γίνει μέθη σε ιδιωτικό ιατρείο;
Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες Ασφαλούς Αναισθησίας και Καταστολής του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας προβλέπουν συγκεκριμένες απαιτήσεις αναισθησιολογικής στελέχωσης και παρακολούθησης για τη χορήγηση καταστολής. Αναφέρονται επίσης σε πράξεις εκτός χειρουργείου, ακόμη και σε ιδιωτικά ιατρεία, υπό προϋποθέσεις για τον χώρο, το προσωπικό και τον εξοπλισμό.
Ο χώρος χορήγησης πρέπει να διαθέτει, μεταξύ άλλων, οξυγόνο, εξοπλισμό υποστήριξης της αναπνοής και αντιμετώπισης επειγόντων περιστατικών, καθώς και δυνατότητα παρακολούθησης της αναπνοής, του καρδιακού ρυθμού και της πίεσης. Προβλέπεται επίσης παρακολούθηση του ασθενούς κατά την ανάνηψη. Επομένως, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι οι προδιαγραφές της συγκεκριμένης πράξης αναφορικά με το ιατρικό προσωπικό και του χώρου όπου γίνεται.
5. Τι πρέπει να ρωτήσει ο ασθενής πριν από τη μέθη;
Πριν από την πράξη, ο ασθενής χρειάζεται να ξέρει ποιο επίπεδο καταστολής σχεδιάζεται, ποιος θα χορηγήσει τα φάρμακα και ποιος θα παρακολουθεί αποκλειστικά τις ζωτικές λειτουργίες του. Χρειάζεται επίσης να ενημερωθεί για την προετοιμασία, τον χρόνο παρακολούθησης μετά τη διαδικασία και τις οδηγίες επιστροφής στο σπίτι.
Το να μας πει ο γιατρός ότι θα γίνει «μέθη» δεν αρκεί ως ενημέρωση. Οι απαντήσεις στις παραπάνω ερωτήσεις επιτρέπουν στον ασθενή να γνωρίζει ποια φροντίδα έχει προγραμματιστεί πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πράξη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
