Τη δέσμευση τουλάχιστον 10,05 δισ. ευρώ για την υγεία στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητά η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με 2,5 δισ. ευρώ να προορίζονται ειδικά για δράσεις κατά του καρκίνου.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028-2034, ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ. Στη νέα αρχιτεκτονική που έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η χρηματοδότηση της υγείας εντάσσεται σε ένα ευρύτερο και πιο σύνθετο πλαίσιο, γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία για το κατά πόσο θα υπάρχουν επαρκείς και σαφώς δεσμευμένοι πόροι για τις ανάγκες των συστημάτων υγείας, την πρόληψη και την αντιμετώπιση σοβαρών νοσημάτων.
Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο έρχεται τώρα η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (SANT), να βάλει συγκεκριμένο αριθμό στο τραπέζι: τουλάχιστον 10,05 δισ. ευρώ για την υγεία, εκ των οποίων 2,5 δισ. ευρώ αποκλειστικά για δράσεις που σχετίζονται με τον καρκίνο.
Το αίτημα περιλαμβάνεται στο ψήφισμα για την αξιολόγηση του ευρωπαϊκού σχεδίου καταπολέμησης του καρκίνου, το οποίο εγκρίθηκε εχθές Δευτέρα 5 Οκτωβρίου με 27 ψήφους υπέρ, 8 κατά και 5 αποχές.
2,5 δισ. ευρώ ειδικά για δράσεις κατά του καρκίνου
Σύμφωνα με τη θέση της Επιτροπής Δημόσιας Υγείας, ο επόμενος πολυετής προϋπολογισμός της ΕΕ θα πρέπει να προβλέπει τουλάχιστον 10,05 δισ. ευρώ για την υγεία. Από αυτά, τουλάχιστον 2,5 δισ. ευρώ θα πρέπει να κατευθυνθούν αποκλειστικά σε δράσεις που σχετίζονται με τον καρκίνο. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι οι ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν σημαντικές, τόσο ως προς την πρόληψη όσο και ως προς τη διάγνωση και την πρόσβαση στις θεραπείες.
Πρόληψη με αυστηρότερους κανόνες για καπνό, νικοτίνη και αλκοόλ
Η πρόληψη χαρακτηρίζεται από την Επιτροπή ως η πιο αποδοτική μακροπρόθεσμη στρατηγική για τον περιορισμό του καρκίνου. Οι ευρωβουλευτές ζητούν την άμεση επικαιροποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον καπνό, ώστε να καλύπτει όχι μόνο τα συμβατικά προϊόντα, αλλά και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα μασώμενα σακουλάκια νικοτίνης (pouches).
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται αυστηρότεροι περιορισμοί στις γεύσεις που απευθύνονται κυρίως σε νεότερες ηλικίες, υποχρεωτική αναγραφή συστατικών, ουδέτερη συσκευασία και απαγόρευση της διαδικτυακής πώλησης προϊόντων νικοτίνης σε ανηλίκους. Παράλληλα, ζητείται αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης.
Σε ό,τι αφορά το αλκοόλ, οι ευρωβουλευτές ζητούν σαφέστερη ενημέρωση για τους κινδύνους στην υγεία, υποχρεωτικές ενδείξεις στις συσκευασίες και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της έκθεσης στη διαφήμιση αλκοολούχων ποτών, ιδιαίτερα των ανηλίκων.
Στο τραπέζι και η ενιαία διατροφική επισήμανση
Η διατροφή αποτελεί επίσης βασικό πεδίο πρόληψης. Η SANT ζητά την καθιέρωση υποχρεωτικής και εναρμονισμένης διατροφικής επισήμανσης στην εμπρόσθια όψη των συσκευασιών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση επιστημονικά δεδομένα. Στόχος είναι οι καταναλωτές να έχουν σαφέστερη εικόνα για τη διατροφική αξία των προϊόντων και να μπορούν να κάνουν πιο ενημερωμένες επιλογές.
Ισότιμη πρόσβαση σε screening, διάγνωση και θεραπεία
Ένα από τα βασικά προβλήματα που εντοπίζουν οι ευρωβουλευτές είναι οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ κρατών και περιφερειών της ΕΕ στην πρόσβαση σε προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπεία. Ο καρκίνος του μαστού, του τραχήλου της μήτρας και του προστάτη παραμένουν στις βασικές προτεραιότητες των προγραμμάτων screening.
Η SANT προτείνει επίσης την ενσωμάτωση κλινικά επικυρωμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στα εθνικά προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, όπου υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους.
Στόχος πρόσβαση σε ολοκληρωμένα κέντρα καρκίνου για το 90% των ασθενών
Οι ευρωβουλευτές ζητούν καλύτερα οργανωμένα συστήματα πρόσκλησης και επαναπρόσκλησης των πολιτών για screening, καθώς και ταχύτερη διαγνωστική διερεύνηση όταν προκύπτει θετικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, θέτουν ως στόχο έως το 2030 το 90% των ασθενών με καρκίνο να έχει πρόσβαση σε Εθνικά Ολοκληρωμένα Κέντρα Καρκίνου.
Για τη βελτίωση της πρόσβασης στα αντικαρκινικά φάρμακα, προτείνεται ακόμη η αξιοποίηση εθελοντικών κοινών προμηθειών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Παιδιατρικός καρκίνος και «Δικαίωμα στη Λήθη»
Το ψήφισμα δίνει ιδιαίτερο βάρος και στην ποιότητα ζωής των ασθενών και των ανθρώπων που έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους. Οι ευρωβουλευτές ζητούν μέτρα για την επανένταξη στην εργασία, την αποκατάσταση και την ψυχοκοινωνική υποστήριξη, καθώς και πλήρη εφαρμογή του «Δικαιώματος στη Λήθη».
Για τα παιδιά με καρκίνο, ζητείται καλύτερη πρόσβαση σε διασυνοριακή περίθαλψη, καινοτόμες θεραπείες και κλινικές δοκιμές.
Παράλληλα, η SANT υποστηρίζει ότι οι οργανώσεις ασθενών και οι εκπρόσωποί τους πρέπει να συμμετέχουν συστηματικά στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών για τον καρκίνο.
«Το 40% των θανάτων μπορεί να προληφθεί»
Ο εισηγητής Vlad Voiculescu σημείωσε ότι ο καρκίνος προκαλεί 1,3 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρώπη και ότι περίπου το 40% αυτών θεωρείται δυνητικά αποτρέψιμο. «Με αυτή την έκθεση ζητούμε ισχυρότερη πρόληψη, σταθερή χρηματοδότηση, λογοδοσία για όλους και παρακολούθηση με επίκεντρο τον ασθενή. Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για την Καταπολέμηση του Καρκίνου θα μπορούσε να σώσει έως και μισό εκατομμύριο ζωές κάθε χρόνο. Το οφείλουμε σε κάθε πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε κάθε κράτος-μέλος», τόνισε.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
